Στις περισσότερες, όμως, περιπτώσεις μπορεί να γίνει ανάπλαση του κατεστραμμένου οστού με οστικά μοσχεύματα, ώστε να δημιουργηθούν κατάλληλες συνθήκες για τη σωστή τοποθέτηση των εμφυτευμάτων.

Τι είναι τα οστικά μοσχεύματα;

Τα οστικά μοσχεύματα είναι βιοϋλικά που βοηθούν στη δημιουργία νέο οστού. Μπορεί να προέρχονται:

  • από άλλα σημεία της γνάθου ή από τη λαγόνια περιοχή (λεκάνη) του ίδιου του ασθενή (αυτο-μοσχεύματα)

  • από οστό άλλου δότη το οποίο έχει υποστεί ειδική επεξεργασία και αποστείρωση (αλλο-μοσχεύματα)

  • από οστό από κάποιο ζώο, συνήθως από βοειδή ή από χοίρους, το οποίο έχει υποστεί ειδική επεξεργασία και αποστείρωση (ξενο-μοσχεύματα)

  • από συνθετικό υλικό (αλλοπλαστικά μοσχεύματα)

  • από οστικές μορφογενετικές πρωτεΐνες και αυξητικούς παράγοντες

Εκτός από τα αυτό-μοσχεύματα, όλα τα άλλα μοσχεύματα είναι διαθέσιμα στο εμπόριο. Χάρις στην επεξεργασία τους και τον ενδελεχή έλεγχο που έχουν υποστεί είναι απολύτως ασφαλή για τον ασθενή. Συνήθως, βρίσκονται σε αποξηραμένη κατάσταση, σε μορφή μικρών κόκκων, που, όταν διαλυθούν με φυσιολογικό ορό, αποκτούν μία στοκώδη σύσταση. Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, μπορεί να έχουν και τη σύσταση γέλης (gel).

Οι μεμβράνες είναι βιοϋλικά που χρησιμοποιούνται, για να απομονώσουν και να προστατεύσουν το οστικό μόσχευμα από τα ούλα. Μπορεί να είναι απορροφήσιμες (από κολλαγόνο ή περικάρδιο) ή μη απορροφήσιμες (από Gore-Tex). Ανάλογα με την περίπτωση, επιλέγεται ο τύπος της μεμβράνης που θα χρησιμοποιηθεί. Σε κάποια οστικά μοσχεύματα πάντως η χρήση μεμβράνης δεν είναι απαραίτητη.

Πού χρησιμοποιούνται τα οστικά μοσχεύματα;

Τα οστικά μοσχεύματα είναι υλικά που βοηθούν στη δημιουργία νέου οστού. Αυτό επιτυγχάνεται με την απελευθέρωση από αυτά αυξητικών παραγόντων που διεγείρουν τα οστικά κύτταρα του ασθενή να παράγουν νέο οστό.

Επίσης, τα οστικά μοσχεύματα μπορεί να λειτουργήσουν και ως ικρίωμα (σκελετός), το οποίο διαμορφώνει ένα ιδανικό περιβάλλον που επιτρέπει στα οστικά κύτταρα του ασθενή να εναποθέσουν νέο οστό.

Ανάλογα με τον τρόπο δράσης τους, τα οστικά μοσχεύματα και οι μεμβράνες, μόνα τους ή σε συνδυασμούς, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε διάφορες εφαρμογές όπως:

  • στη δημιουργία νέου στηρικτικού οστού γύρω από τη ρίζα ενός δοντιού που έχει χάσει οστό λόγω περιοδοντίτιδας (κατευθυνόμενη ιστική αναγέννηση)
  • στη διατήρηση των διαστάσεων του οστού μετά από μία εξαγωγή (διατήρηση μετεξακτικού φατνίου)
  • στην ανύψωση του ιγμορείου, όταν η έκτασή του δεν μας επιτρέπει την τοποθέτηση εμφυτεύματος
  • στην αύξηση των διαστάσεων του οστού σε μία ελλειμματική περιοχή της γνάθου

Ο πιο συνηθισμένος λόγος χρήσης ενός οστικού μοσχεύματος για τη διατήρηση ή αύξηση του όγκου του οστού της γνάθου είναι η διαμόρφωση ικανοποιητικού όγκου οστού για την ορθή τοποθέτηση εμφυτευμάτων. Το οστικό μόσχευμα, ανάλογα με το περιστατικό, μπορεί να τοποθετηθεί ταυτόχρονα με το εμφύτευμα, περιορίζοντας έτσι το χρόνο θεραπείας ή τον αριθμό των χειρουργικών συνεδριών.

Aνάπλαση οστού που χάθηκε γύρω από τα δόντια λόγω περιοδοντίτιδας

ostika mosxeymata1Η περιοδοντίτιδα οδηγεί σε καταστροφή του ούλου και του οστού της γνάθου που στηρίζει τα δόντια. Με την περιοδοντική θεραπεία, τις περισσότερες φορές, παρόλο που απομακρύνεται η μικροβιακή πλάκα και η φλεγμονή των ιστών, το στηρικτικό οστό γύρω από τα δόντια δεν αναπλάθεται.

Σε κάποιες, όμως, περιπτώσεις, ανάλογα με τη μορφολογία της οστικής βλάβης, μπορεί ο Περιοδοντολόγος, με τη βοήθεια των οστικών μοσχευμάτων, να κατευθύνει τη δημιουργία νέου στηρικτικού οστού, με αποτέλεσμα την αύξηση της συγκράτησης των δοντιών και, συνεπώς, τη μείωση της κινητικότητάς τους.

Η διαδικασία αυτή ονομάζεται Κατευθυνόμενη Ιστική Αναγέννηση (Guided Tissue Regeneration).

Η τοποθέτηση του οστικού μοσχεύματος γίνεται χειρουργικά με τοπική αναισθησία και αφού έχει απομακρυνθεί η μικροβιακή πλάκα.

Συνήθως, πάνω από το οστικό μόσχευμα τοποθετείται μία ειδική απορροφήσιμη μεμβράνη, η οποία και το προστατεύει. Ακτινογραφικά το νέο οστό είναι ορατό μετά από 6 περίπου μήνες.

 

 

 

 

 

 

 

Διατήρηση μετεξακτικού φατνίου

Μετά την εξαγωγή ενός δοντιού, φυσιολογικά, το οστό της γνάθου στην περιοχή αυτή απορροφάται, με αποτέλεσμα η γνάθος στο σημείο αυτό να γίνεται πιο λεπτή. Η συρρίκνωση αυτή μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην τοποθέτηση εμφυτευμάτων ή ακόμα και στην αισθητική του προσώπου και τη λειτουργικότητα μιας γέφυρας ή οδοντοστοιχίας.

fantio1

fantio2Φυσιολογική απορρόφηση του οστού της γνάθου μετά από εξαγωγή

Για να αποφύγουμε τις δυσάρεστες αυτές καταστάσεις, μετά την, κατά το δυνατόν, ατραυματική εξαγωγή του δοντιού, γίνεται πλήρωση του κενού οστικού φρεατίου (φατνίο), που δημιουργήθηκε από την εξαγωγή, με κάποιο οστικό μόσχευμα. Το μόσχευμα αυτό θα διατηρήσει τις διαστάσεις του φατνίου και θα βοηθήσει στη δημιουργία νέου οστού.

Ανύψωση εδάφους ιγμορείου άντρου

Στο πίσω μέρος της πάνω γνάθου βρίσκεται το ιγμόρειο, το οποίο είναι μια αεροφόρος κοιλότητα μέσα στη γνάθο, σαν ένα μπαλόνι.

Αν η απόσταση από την άκρη του οστού μέχρι το ιγμόρειο είναι αρκετή τότε μπορεί στην περιοχή αυτή να τοποθετηθεί ένα εμφύτευμα.

Μερικές φορές, όμως, μετά την εξαγωγή ενός οπίσθιου δοντιού, το ιγμόρειο, λόγω της απουσίας της ρίζας του δοντιού, αρχίζει και «κατεβαίνει» προς τα κάτω, με αποτέλεσμα να καταλαμβάνει το χώρο της γνάθου όπου υπήρχε η ρίζα. Έτσι, η τοποθέτηση ενός εμφυτεύματος στην περιοχή αυτή μπορεί να είναι αδύνατη, διότι δεν θέλουμε το εμφύτευμα να εισχωρήσει εντός του ιγμορείου.

Για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα αυτό, καταφεύγουμε σε μια επέμβαση που λέγεται ανύψωση του ιγμορείου. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης αυτής, ο Περιοδοντολόγος, αφού αποκτήσει πρόσβαση στο ιγμόρειο, το μετατοπίζει προς τα πάνω και γεμίζει τον κενό χώρο με οστικό μόσχευμα. Έτσι, δημιουργείται και πάλι νέο οστό στην περιοχή και μπορεί να τοποθετηθεί το εμφύτευμα. Η ανύψωση του ιγμορείου γίνεται με τοπική αναισθησία. Η μικρή ενόχληση που υπάρχει μετεγχειρητικά αντιμετωπίζεται με ήπια παυσίπονα.

Ανάπλαση οστού σε εκτεταμένα ελλείμματα της γνάθου για τοποθέτηση εμφυτευμάτων

Η απώλεια δοντιών μπορεί να οδηγήσει σε εκτεταμένη απώλεια του οστού της γνάθου δημιουργώντας μεγάλα οστικά ελλείμματα. Η συρρίκνωση αυτή μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην τοποθέτηση εμφυτευμάτων ή ακόμα και στην αισθητική του προσώπου και τη λειτουργικότητα μιας γέφυρας ή οδοντοστοιχίας.

Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα αυτό πρέπει να γίνει ανάπλαση της περιοχής με οστικά μοσχεύματα. Η οστική ανάπλαση μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε σε μικρές βλάβες είτε σε πιο εκτεταμένες.